برنج به عنوان نخستین محصول و مرکبات به عنوان دومین محصول مهم اقتصادی مازندران هستند که در دهه های متمادی اصلی ترین منابع درآمد کشاورزی استان بوده اند.

عموما مردم کشورمان نیز مازنی ها را بیشتر به برنج و مرکبات می شناسند و به ویژه آن که علاوه بر برنج، نارنگی، پرتقال، کیوی و… از مهم ترین میوه های صادراتی باغ های مازندران هستند.

دولت های مختلف نیز در مواجهه با آن ها نگاهی مثبت داشته اند. هرچند از لحاظ عملکردی ممکن است چندان موفق عمل  نکرده باشند.

معمولا در سال های گذشته برنجکاران و باغداران در فروش محصولات خود با مشکلاتی جدی مواجه بوده اند و علاوه بر آن، تولید این نوع محصولات نیز بسیار پر هزینه شده و دیگر خرید ادوات کشاورزی، تبدیل به رویا گردیده و استفاده از سموم و تقویتی ها با بالا رفتن چند برابری قیمت ها، دشوارتر از همیشه شده است.

مگر یک برنجکار چقدر درآمد دارد که برای تهیه یک کیسه کود تقویتی مناسب، چیزی حدود ۳ میلیون تومان پرداخت نماید؟ ضمن اینکه هزینه آب ها، دستمزد کارگران و… نیز مرتب افزایش می یابد.

از طرفی دیگر، متاسفانه در دهه های گذشته، دولت ها به جای حمایت از تولیدکنندگان داخل، بر واردات محصولات مختلف، تکیه کرده و رفته رفته تولید کشور را در مراحل خطرناکی قرار داده بودند.

معمولا نوسانات قیمتی در پی اتخاذ سیاست های نادرست دولت ها، سبب می شد تا فعالان حوزه کشاورزی رضایت چندانی نداشته باشند و عملکرد مناسب و تولید خوب کشاورزان، سودآوری خاصی برای آن ها نداشت و باز هم این دلالان و واسطه ها بودند که حاصل دسترنج باغداران و شالیکاران را به یغما می بردند.

غالبا بر اثر واردات بی رویه، قیمت های دستوری و عدم خریداری محصولات داخل به قیمت مناسب توسط دولت ها، موجب می شد تا همچنان بخش قابل توجهی از دسترنج و محصولات کشاورزان در انبارها باقی بماند یا عمده آن ها در قالب فروش یکجا (صفر تا صد برداشت، بسته بندی و حمل و نقل محصول) در اختیار خریدار قرار گیرد.

متاسفانه یکی از گلایه های همیشگی کشاورزان توزیع ۷۰ درصدی برنج‌های خارجی در استان‌های شمالی بوده که طبق آمار مراجع رسمی، سالانه حدود ۲ میلیون تن برنج نیاز کشور است که لاجرم بخشی از آن باید از طریق واردات تامین شود و این محل بحث نیست. اما گلایه ها اینجاست که معمولا دو برابر نیازها برنج وارد می شود.

در آخر، کم آبی و افزایش روند خشکسالی را به همه موارد ذکر شده بالا اضافه کنید که استمرار این مشکلات و مسائل، بعضا سبب دلسردی کشاورزان و دست کشیدن آن ها از فعالیت های مربوطه می شد.

محصولات مهمی که می شد با توجه بیشتر، علاوه بر تامین بازار داخل، زمینه های صادراتشان به دیگر کشورها به ویژه کشورهای همسایه را در ابعاد مختلف فراهم آورد.

به هر حال، مسائل پرشمار برنجکاران و باغداران موجب شد دولت سیزدهم به فکر راهکار و چاره ای اساسی برآید و سیاست های حمایتی ویژه ای را اتخاذ نماید که اگر چنین نمی شد، عواقب خطرناکی در پی داشت.

باید پذیرفت در دو سال اخیر ، نگاه ویژه ای به برنج و مرکبات مازندران شد و بخشی از مسائل و دغدغه های آن ها به ویژه در بخش فروش کاهش یافته است.

انصافا در تحقق این راه، استاندار مازندران نقش موثر و سازنده ای ایفا نمود که احتمالا به برخی از آن ها در رسانه ها و فضای مجازی برخورده اید.

تشکیل کارگروه ها و تشکل های تخصصی، تلاش برای ایجاد زیرساخت های لازم کشاورزی در استان، حمایت برای تولید محصولات با کیفیت، خرید تضمینی محصولات توسط شرکت ها و فروشگاه های زنجیره ای کشور، رایزنی برای صادرات این محصولات، تنظیم برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت و… مهم ترین اقدامات دولت سیزدهم برای حمایت از کشاورزان بود.

اقداماتی که موجب می شود، نحوه عرضه و فروش مرکبات و برنج مازندران تغییر یابد و نبض بازار از دست دلالان و واسطه ها خارج گردد و منافع آن مستقیما به جیب کشاورزان برود.

همچنین با تاکید استاندار مقرر شد در جهت ارتقای کیفیت و بهره وری تولید محصول برنج از سال آینده بخش خصوصی با نخبگان، متخصصان و محققان این حوزه همراه باشد.

ضمن اینکه برای خریداری و فراوری مرکبات تولیدی استان، مقرر شد کارگروه صادرات مازندران به حمایت از صنایع تبدیلی روی آورد و تصمیمات مناسب اتخاذ نماید.

همچنین ایجاد انبارهای استاندارد و استاندارد سازی انبارهای موجود با پرداخت تسهیلات لازم، می تواند بخشی از مشکل نگهداری مرکبات تولیدی استان را رفع نماید.

مجموعه این خبرها و فعل و انفعالات نشان می دهد که وضعیت مدیریتی برنج و مرکبات در کشور در حال بهبود و ترقی است و استمرار چنین اقداماتی می تواند بارقه های امید را در دل کشاورزان ایجاد کند و به آن ها برای تولید بیشتر و با کیفیت تر انگیزه دهد.