دکترمحسن رحمتی خورشیدی مدیرعامل شرکت اقلیم سبز شمال، مستقر در مرکز رشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری و پارک علم و فناوری مازندران با حضور در دفتر کرانه شمال به آخرین وضعیت پرورش ماهی در قفس دریایی استان مازندران پرداخت.

وی با بیان اینکه مجموعه ما یک مجموعه شرکت پشتیبان اقتصاد مقاومتی کشور است که در بحث زنجیره تامین کالا و خدمات بخش کشاورزی فعال است، گفت: ورود ما به پرورش ماهی قزل آلا در قفس، پیشنهاد شیلات بود که در قالب اجاره قفس از یکی از شرکت‌های زیر مجموعه جهاد نصر صورت پذیرفت.

مدیرعامل شرکت اقلیم سبز شمال با اشاره به مشاوره اشتباه مبنی بر ماهی ریزی در روزهای منتهی به اسفند ماه ۱۴۰۱ اظهار کرد: علی رغم اینکه کارشناسان تاکید داشتند فصل ذخیره‌سازی ماهی گذشته و معمولاً آذر ماه زمان مناسب برای ذخیره سازی ماهی هاست نه اسفندماه. به این ترتیب ما عملا دو ماه زمان را از دست داده بودیم که اسفند ماه تا اوایل فروردین فرایند ذخیره سازی را انجام دادیم یعنی مدت پرورش ماهی قزل آلای ما محدود بوده و حدود دو ماه و نیم به طول انجامید.

رحمتی با اعلام اینکه میزان ذخیره سازی ما ۹ تن و ۲۰۰ کیلوگرم بوده که از این مقدار به خاطر وجود مشکلات زیرساختی چون نبود اسکله و اصولی نبودن نحوه انتقال ماهی حدود ۲.۵ تا ۳ تن تلفات اولیه داشتیم، افزود: در مجموع حدود ۶.۵ تا ۷ تن را به دریا بردیم و زنده نگه داشتیم که میانگین وزن ذخیره سازی هر ماهی حدود ۵۷۰ گرم و وزن نهایی آن ها یک کیلو و ۳۰۰ گرم بود که طبق محاسبات می بایست فروش ما از ۲۰ تن هم می گذشت.

وی با اشاره به داشتن غواص و لحاظ کردن آمار تلفات های احتمالی بیان کرد: در کمال شگفتی، کمتر از ۹ تن ماهی در نهایت نصیب ما شد و گویا رقم مابه التفاوت آن ها توسط قاچاقچیان و سارقان به سرقت رفت. از قضا یک نمونه گزارش سرقت ماهی سالمون دریایی به دست ما رسید که طی آن افرادی اقدام به فروش و فاکتور سازی کرده بودند و پیگیری‌های انجام شده نشان داد که بخش عمده ماهی های مذکور برگرفته از قفس ما بوده و ما با مراجعه به مراجع قانونی پیگیری کرده و شکایت نمودیم.

مدیرعامل شرکت اقلیم سبز شمال، درباره مسائل موجود در بخش فروش بیان کرد: زمان پرورش ماهی قزل آلا(سالمون) تا اواخر اردیبهشت ماه و قبل از رسیدن گرماست و ما به علت ۲ ماه تاخیر، مجبور شدیم بخشی از ماهی‌ها را به سردخانه ببریم و بخشی را هم زنده فروشی کردیم اما در حالت کلی، از آنجا که این ماهی‌ها در بازار ما شناخته شده نیست در بخش فروش نیز مشکلاتی عمده داریم. چرا که کشش بازار داخلی به ماهی قزل آلای دریایی کم است و از طرفی فقدان صنایع وابسته و زنجیره ارزش در کشور ما به این مشکلات دامن می زند.

رحمتی افزود: متاسفانه در ایران تجهیزات، زیرساخت، خرید، فروش و همه چیز بر عهده سرمایه‌گذار است اما در کشورهایی همچون ترکیه به صورت زنجیره‌ای تولید ، انجام می پذیرد و سرمایه گذار صرفا در بخش تولید فعالیت می کند. و هیچ دغدغه ای در امر بازاریابی و فروش ندارد.

مدیرعامل شرکت اقلیم سبز شمال با اشاره به مشکلات موجود در زیر ساخت های این صنعت و لزوم تلاش برای رفع آن ها اظهار داشت: نبود اسکله‌های مناسب،  کمبود تجهیزاتی از قبیل قایق های تخصصی و … از دیگر مسائل ماست که نمی توانیم در بزنگاه ها و طوفان ها اقدام به موقع انجام دهیم. از آن طرف قاچاقچی ها با داشتن موتور سنگین و امکانات پیشرفته قادر به سرقت و قاچاق ماهیان دریا درشبهای طوفانی و موجهای سنگین هستند

رحمتی با بیان اینکه سوخت و روغن یارانه‌ای به ما تعلق نمی‌گیرد، افزود: ما حتی از زمین پشتیبان که یکی ازاصلی‌ترین ضروریات پرورش ماهی در قفس دریایی است، بی ‌بهره‌ایم با اینکه بر اساس بخشنامه هیئت وزیران می باید به ازای هر ۲۰۰ تن ۲۵۰۰ مترمربع زمین در اختیار پرورش دهنده ماهی قرار گیرد شیلات استان اعلام می نماید که به ازای هر۵۰۰ تن تنها ۲۰۰ مترمربع زمین پشتیبان در اختیار متقاضیان قرار خواهد گرفت این در صورتی است به متقاضیان بومی استان تا به امروز حتی یک وجب زمین برای این امرواگذار نگردیده است در صورتیکه اشخاص حقیقی و حقوقی خارج از استان ، زمین‌های هکتاری واگذار گردیده است.

وی درباره تناقضات و دوگانگی های موجود بیان کرد: از یک طرف شیلات به ما مجوز پرورش می‌دهد اما از طرف دیگر، محیط زیست پرورش قزل آلای رنگین کمان را در دریا ممنوع می داند، دامپزشکی نیز نظر دیگری دارد و ما به عنوان یک سرمایه‌گذار عملاً نمی‌دانیم چه کنیم! از سال ۹۰ که پرورش ماهی در قفس دریایی در استان معرفی گردید قرار بود تنها به مدت ۳ سال در استان به صورت پایلوت پرورش قزل آلای رنگین کمان صورت گیرد بعد از آن ماهی‌های آزاد بومی دریای خزر جایگزین قزل آلای رنگین کمان شوند اما تا کنون هیچ اتفاقی نیفتاده است

در حالی که پرورش ماهی در قفس یکی از پر ریسک‌ترین کارهاست و نیاز به حمایت و توجه ویژه دارد.

مدیرعامل شرکت اقلیم سبز شمال افزود: زمانی که ضعف ‌ها و انتقادات را بیان می‌کنیم ما را تولید کننده نمی‌دانند در حالی که ما از سال ۸۲ کارمان تولید ماهی است و انتظار داریم مسئولان حامی تولید کننده و پاسخگو باشند وهمچنین تسهیلات ارزان قیمت به آن ها اعطا گردد

رحمتی درباره ضرورت تبلیغات و نهادینه سازی مصرف ماهی قزل آلای (سالمون) دریایی در جامعه، تصریح کرد: صدا و سیما اعلام آمادگی برای همکاری نمود اما به دلیل ممنوع بودن پرورش این نوع ماهی از نظر محیط زیست نمی‌توان به صورت علنی تبلیغات و بازاریابی کرد

وی در پایان به بخش صادرات پرداخت و گفت: در این بخش می‌توانیم با بازار آسیای میانه از جمله روسیه همکاری خوبی داشته باشیم که نیاز آنها حدود ۴۰۰ هزار تن می باشد اما کل ظرفیت تولید دریای خزر در سه استان در حال حاظر اگر بطور کامل حمایت شود کمتر از ۵ هزار تن است. این در حالیست که تولید امسال قفسهای دریایی در سه استان شمالی زیر ۱۰۰۰ تن بوده که هیچ کدام به صادرات منتهی نشد در صورتی که اگر این صنعت مورد حمایت جدی قرار گیرد فقط با هدف گذاری صادرات به کشور روسیه می‌توانیم در این زمینه اقدامات خوبی انجام دهیم.